101 رَبِّ قَدْ آتَيْتَنِي مِنَ الْمُلْكِ وَعَلَّمْتَنِي مِنْ تَأْوِيلِ الْأَحَادِيثِ فَاطِرَ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ أَنْتَ وَلِيِّي فِي الدُّنْيَا وَالْآخِرَةِ تَوَفَّنِي مُسْلِمًا وَأَلْحِقْنِي بِالصَّالِحِينَ
Оо, Эгем! Сен мага өкүмдарлык бердиң жана түштөрдүн жорулушун үйрөттүң. Асмандар менен жердин Жаратуучусу болгон Сен дүйнөдө да, акыретте да Кожойунумсуң! Менин жанымды Сага мойун сунган абалда алып, жакшы иштерди жасоочуларга ээрчите көр!
a. Бийлик…
102 ذَلِكَ مِنْ أَنْبَاءِ الْغَيْبِ نُوحِيهِ إِلَيْكَ وَمَا كُنْتَ لَدَيْهِمْ إِذْ أَجْمَعُوا أَمْرَهُمْ وَهُمْ يَمْكُرُونَ
Бул байанда көмүскө-кайып кабарлардан билдирдик. Алар иш жүзүндө биригип, (Йусупка) кыйанаттык кылууну ойлонгон кезде, албетте, сен алар менен болгон эмессиң.
a. Эй, Мухаммед! b. Йусуптун аталаш агалары
103 وَمَا أَكْثَرُ النَّاسِ وَلَوْ حَرَصْتَ بِمُؤْمِنِينَ
Сен канчалык ынтызар болбогун, (баары бир) адамдардын көбү ыйман келтиришпейт.
a. Катуу каалабагын b. Аллахка
104 وَمَا تَسْأَلُهُمْ عَلَيْهِ مِنْ أَجْرٍ إِنْ هُوَ إِلَّا ذِكْرٌ لِلْعَالَمِينَ
(Кылган жакшылыгың үчүн) алардан сен акы сурап жаткан жериң жок. Куран – бүткүл ааламга татыктуу насаат!
a. Бир эле улутка (мис. Арабдарга эле) же кайсы бир элге эле эмсе, жер жүзүндөгү баардык улуттар элдерге түшүрүлгөн эскертүүчү
105 وَكَأَيِّنْ مِنْ آيَةٍ فِي السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ يَمُرُّونَ عَلَيْهَا وَهُمْ عَنْهَا مُعْرِضُونَ
Асмандар менен жерде канчалаган далилдер бар. Бирок адамдар ага көңүл бурушпайт.
a. Аллахтын дини исламга үгүттөп, адам баласын Жаратуучу Аллахка гана ибадат кылууга чакырып турган
106 وَمَا يُؤْمِنُ أَكْثَرُهُمْ بِاللَّهِ إِلَّا وَهُمْ مُشْرِكُونَ
Алардын көбү Аллахка ыйман келтиришпейт. Алар (Аллахка) шерик кошушат.
a. Маселен, Исаны же Будданы кудай дешет, тоого-сууга, мазарларга сыйынат.
107 أَفَأَمِنُوا أَنْ تَأْتِيَهُمْ غَاشِيَةٌ مِنْ عَذَابِ اللَّهِ أَوْ تَأْتِيَهُمُ السَّاعَةُ بَغْتَةً وَهُمْ لَا يَشْعُرُونَ
Алар Аллахтын ороп алуучу азабынан, же капилет келчү Кыйамат Күнүнөн коопсуз бекен?
108 قُلْ هَذِهِ سَبِيلِي أَدْعُو إِلَى اللَّهِ عَلَى بَصِيرَةٍ أَنَا وَمَنِ اتَّبَعَنِي وَسُبْحَانَ اللَّهِ وَمَا أَنَا مِنَ الْمُشْرِكِينَ
“Менин жолум ушул – бир гана Аллахка чакырамын. Мен жана мени ээрчигендер, ачык далил үстүндөбүз. Аллахны аруулаймын. (Ага) шерик кошуучулардан эмесмин” – деп айткын.
a. Эй, Мухаммед! b. Аллахтын жалгыздыгына чакыруу үчүн колубузда жетишерлик далилдерибиз бар
109 وَمَا أَرْسَلْنَا مِنْ قَبْلِكَ إِلَّا رِجَالًا نُوحِي إِلَيْهِمْ مِنْ أَهْلِ الْقُرَى أَفَلَمْ يَسِيرُوا فِي الْأَرْضِ فَيَنْظُرُوا كَيْفَ كَانَ عَاقِبَةُ الَّذِينَ مِنْ قَبْلِهِمْ وَلَدَارُ الْآخِرَةِ خَيْرٌ لِلَّذِينَ اتَّقَوْا أَفَلَا تَعْقِلُونَ
Сенден мурун да, шаарлардын калктарынын өздөрүнө эскертүү менен кишилерди гана жибердик. Алар эмне, өздөрүнөн мурункулардын (күнөөсүнүн) акыр-айагы кандай бүткөнүн көрүшпөйбү? Албетте, акырет журту – такыбалар үчүн жакшы экенин түшүнбөйсүңөрбү?
a. Периштелерди, же айалдарды эмес, жалаң эркек кишилерден тандап
110 حَتَّى إِذَا اسْتَيْأَسَ الرُّسُلُ وَظَنُّوا أَنَّهُمْ قَدْ كُذِبُوا جَاءَهُمْ نَصْرُنَا فَنُجِّيَ مَنْ نَشَاءُ وَلَا يُرَدُّ بَأْسُنَا عَنِ الْقَوْمِ الْمُجْرِمِينَ
Ал тургай пайгамбарлар үмүт үзүп, алар чындыгында эле “жалганчы атыгып кеттик” деп ойлогон кезде, аларга жардамыбыз келип, (Биз) каалагандарыбыз (азаптан) куткарылган. Чындыгында, (Биз жиберген) балээлер каапыр коомдордон кайтарылбайт.
a. Аллдан жардам келеринен b. Биз азаптан куткарууну каалаган пайгамбарлар. (Мисалы, Исаны өлтүрмөк болушканда аны Аллах тирүү бойдон асманга алып чыгып кетип, каапырлар адашып Исаны асуу тууралуу сунуш киргизген, түс-турпаты Исага окшош өздөрүнүн бир жолдошун асып салышкан. c. Жолдон тосулуп калбайт, каапырларды Аллахтын жиберген балээсинен эч ким жана эч нерсе (амалкөйлүгү да, акылдуулугу да...) сактап, куткарып кала албайт
111 لَقَدْ كَانَ فِي قَصَصِهِمْ عِبْرَةٌ لِأُولِي الْأَلْبَابِ مَا كَانَ حَدِيثًا يُفْتَرَى وَلَكِنْ تَصْدِيقَ الَّذِي بَيْنَ يَدَيْهِ وَتَفْصِيلَ كُلِّ شَيْءٍ وَهُدًى وَرَحْمَةً لِقَوْمٍ يُؤْمِنُونَ
Албетте, пайгамбарлардын байанында акыл ээлери үчүн өрнөктөр бар. Куран – ойдон чыгарылган сөз эмес! Бирок, ал – өзүнөн мурда түшүрүлгөн китептерди тастыктап турат. Ошондуктан, ал (Куран) – ыйман келтирген коом (эл) үчүн ар нерсени ачык-айкын кылуучу Жол жана Ырайым!
a. Жаман менен жакшыны, арам менен адалды, каапыр менен муслманды, ак менен Караны. b. Кыйамат Күнү ким Куранда көрсөтүлгөн Аллахтын жолу менен кеткен болсо ошол ийгиликке жетет